با بزرگترین اتفاق قرن بیستم یعنی پیروزی شكوهمند نور و روشنایی برظلمت و تاریكی، ابرمرد تاریخ معاصر برآن شد تا برای پاسبانی از نهال تازه غرس شده انقلاب اسلامی، نهادی درخور شان حركت عظیم مردم برای نگهداری از انقلاب ومهمترین ركن آن یعنی حریم ولایت كه همانا سپاه پاسدارن بود، تاسیس كند. بدین ترتیب انقلاب اسلامی ایران به جهت تاثیرگذاری و الهام بخشی آن، یك رویداد منحصر به فرد دینی در دنیای امروز بشمار میرود.
اما جمهوری اسلامی در مواجهه با تهدیدات ابرقدرتهای شرق و غرب، كه انقلاب اسلامی را مانع جدی سلطه خود در جهان میدیدند، به نهادهایی نیازمند بود كه بتواند احتیاجات یك انقلاب به عظمت جمهوری اسلامی را در زمینههای گوناگون پاسخ دهد.
به این ترتیب یكی از دستاوردهای بزرگ نظام اسلامی یعنی نهاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بنا به فرمان حضرت امام خمینی (ره) و با حضور عدهای از جوانان مومن و انقلابی پایه ریزی شد.
اصولا نیروهای مسلح در تمام نظامهای سیاسی با هدف پاسداری از تمامیت ارضی و استقلال كشور تشكیل میشوند، اما در نظام اسلامی براساس اصل ۱۵۰قانون اساسی، فلسفه و كاركرد وجودی سپاه، پاسداری از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن عنوان شده است.
بر این اساس یك تفاوت ماهوی بین سپاه و دیگر نیروهای مسلح وجود دارد.
سپاه به عنوان بازوی توانمند ولایت و رهبری، آماده پاسداری از حاكمیت جمهوری اسلامی در تمام عرصههای مورد نیاز بوده است.
پاسداران به جهت رشادتهای خودافتخار ویژه اگر سپاه نبود، كشور هم نبود را از بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران دریافت كردند.
علاوه بر تشكیل سه نیروی دریایی، زمینی و هوایی و توسعه نیروی مقاومت بسیج در سال ۶۹به فرمان مقام معظم رهبری، مسئولیتهای گوناگونی را در عرصه پاسداری از انقلاب و نظام اسلامی ایفا نموده است.
ویژگیهای سپاه پاسداران
شاخصههای برجسته سپاه را در چند محور میتوان برشمرد:
1- تبلور ارزشها و معیارهای دینی؟ پاسداران كه به عنوان نیرویهای متدین و انقلابی رتبه بالایی را در معرفت دینی، معنویت، بصیرت، هوشیاری و بینش سیاسی دارا هستند و تخلق به ارزشهای مكتبی و انقلابی در اندیشه و عملكرد آنان مشهود است.
2- مردمی بودن: سپاه نهادی برخاسته از متن تودههای متدین جامعه است و همواره یكی از ویژگیهای ذاتی خود یعنی مردمی بودن را حفظ نموده به شكلی كه این مردمی بودن با شجره طیبه بسیج نهادینه شده و بر استراتژی و راهبردهای دفاعی سپاه نیز بسیار تاثیر گذار بوده است.
این امتیاز سپاه را به یك قدرت ملی در نظام جمهوری اسلامی تبدیل كرده و موجب شده بیشترین توانمندی را در مقایسه با سایر ارتشهای منطقه و جهانی دارا باشد.
4- شهادت طلبی: روحیه فداكاری و ایثار برای آرمانهای دینی و انقلابی همراه با شجاعت، توانی را به سپاه داده كه در مواجهه با دشمنان داخلی و خارجی با تمام قدرت ایستادگی مینماید.
ایستادگی كلاهدوزها، خرازی ها، همتها و بروجردیها در مقابله با ضد انقلاب داخلی و دشمنان متجاوز در حماسه هشت سال دفاع مقدس، تابلویی زرین و افتخار آفرین از نقش برجسته سپاه را ترسیم نموده است.
قلمرو و عملكرد سپاه
سپاه بر اساس رسالت پاسداری از انقلاب و دستاوردهای آن، هر عرصهای را كه از كیان نظام مقدس جمهوری اسلامی به خطر بیافتد، عرصه فعالیت خود میداند كه مهمترین قلمروهای عملكرد سپاه بر چند محور زیر تقسیم میشود:
الف- عرصه نظامی: سپاه به عنوان یك نیروی مسلح قوی و نیرومند و انقلابی، در همه شرایط، آماده پاسخگویی و مقابله با هجمه خارجی بوده است.
هجوم ناجوانمردانه نیروهای بعثی در 31 شهریور 59 تحت حمایت همه قدرتهای شرق و غرب و دشمنان منطقه ای، صحنه نمایش اقتدار آمیز سپاه پاسداران در مواجه با تهدید سخت بود.
سپاه ابتدا با عملیات نامنظم چریكی، منظم محدود و عملیات گسترده به فرمان امام خمینی (ره)، دشمن تا بن دندان مسلح را زمین گیر و وادار به عقب نشینی كرد.
در هشت سال دفاع مقدس، رزمندگان اسلام بیش از ۹۶عملیات را در ۹۵ماه جنگ تحمیلی انجام دادند و پاسداران و بسیجیان در 27 عملیات مشترك با ارتش جمهوری اسلامی و ۵۵عملیات مستقل، ضربات مهلكی را بر دشمن وارد كردند.
اوج هنرنمایی و عملیات آفرینی معجزه آسای سپاه را در عملیاتهایی همچون فتح المبین، بیتالمقدس ، والفجر ۸ میتوان نشان داد كه مایه حیرت تمامی دشمنان نظام جمهوری اسلامی شد.
توانمندی امروز سپاه و آمادگی آن در مواجهه با تهدیدات خارجی به گونه ای است كه كوچكترین تهاجم و تهدید دشمن، با پاسخ كوبنده و همه جانبه سپاه مواجه خواهد شد.
ب- عرصه امنیتی: سپاه در عرصه امنیتی و اطلاعاتی و مقابله با آشوبها و بحرانهای داخلی، توانمندی بالایی را در كمك به وزارت اطلاعات و نیروهای انتظامی دارا است كه با توان قوی مهار بحرانها و مدیریت آشوبهای احتمالی، قدرت بازدارندگی اقتدار آمیزی را به نظام جمهوری اسلامی بخشیده است.
از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی تا به حال، همواره یكی از راهبردهای دشمن بهرهگیری از جریانهای برانداز داخلی در مواجهه با جمهوری اسلامی بوده است.
راهبرد بیثبات سازی، آشوب آفرینی و برپایی غائلهها و نیز حركتهای تجزیهطلبانه در طول سه دهه گذشته همواره در دستور كار آمریكاییها و دیگر دشمنان جمهوری اسلامی بوده و هم اكنون نیز وارد فاز جدیدی شده است.
نقش سپاه و روحیه شهادت طلبی و شجاعت بینظیر پاسداران در مواجهه با دشمنان قسم خورده داخلی به گونهای بود كه امام (ره) در توصیف آنان فرمود : جوانان ارجمند و عزیز ما در جبهههای داخلی از عمق جنگهای وسیع تا بیغوله و پناهگاههای بزرگ منحرفان غافل از خدا، از دموكرات و كوموله تا منافقین و فداییان خلق و حزب خلق به اصطلاح مسلمان تا حزب توده و سایر گروهكهای كوچك و بزرگ را با فداكاریها و خداطلبیها چنان قلع و قمع كردند كه دنیا را با همه دشمنیها كه با جمهوری اسلامی ایران دارند به اعجاب و تحیر در آوردند.
در سالهای اخیر، نقش سپاه در مواجهه با بحرانها و آشوبهای داخلی و مقابله با فتنههایی همچون حوادث بعد از انتخابات دهم ریاست جمهوری، غائله ۱۸تیر ،۷۸جریان براندازی ملی - مذهبیها در سال ،۷۹از بین بردن حركتهای ضد انقلاب گروهكها در هواپیما ربایی - كه قویترین امنیت پروازی را در سطح جهان به نمایش گذاشتند - و... گوشهای از فداكاری فرزندان انقلاب در عرصههای امنیتی و اطلاعاتی است.
ج- عرصه فناوریهای علمی و دفاعی: سپاه با توجه به نیازهای انقلاب در عرصه های علمی و دفاعی و ارتقای نظام در بازدارندگی دشمنان و حفظ استقلال كشور ، در زمینههای مختلف از جمله ابداع و ساخت تسلیحات پیشرفته تا فناوری ها نوین علمی، اقدامات موثر و چشمگیری را انجام داده است.
برخی از این عرصهها عبارتند از: ساخت ناوچه، ساخت و تولید خودروهای نظامی، تولید موشكهایی با برد كوتاه و متوسط و دور برد همانند موشك شهاب ،۳طراحی و ساخت بالگرد شاهد، تولید سكوهای پرتاب موشك، تولید هواپیمای بدون سرنشین، ساخت دو هزارو ۲۹۶قطعه صنعتی مهم، ساخت سامانههای راداری، تولید قطعه نرم افزاری، طراحی و تولید موشكهای فوق مدرن ضد موشك و رادار گریز، آزمایش سریعترین موشك زیر سطحی جهان (حوت)، آزمایش فوق پیشرفته جهان، بكارگیری سامانههای پدافند فوق پیشرفته و دهها فناوری جدید كه با همكاری وزارت دفاع، خود كفایی و استقلال كشور را در ابعاد گوناگون نظامی و دفاعی برای جهانیان آشكار میكند.
این قدرت بازدارندگی دفاعی سپاه ، در برخی مقاطع همچون حضور متجاوزین انگلیسی در آبهای سرزمینی ایران، باعث واكنش سریع دریادلان سپاهی و نمایش ابهت پوشالی قدرتهای متجاوز خارجی شده است.
د- عرصه اقتصادی و سازندگی: پس از پایان جنگ تحمیلی بر اساس فرمان مقام معظم رهبری مبنی بر ضرورت بازسازی كشور، سپاه با تشكیل قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء به عنوان بازوی اصلی سپاه در عرصههای مختلف سازندگی كشور فعالیت نموده و توان مهندسی و تجربه سپاه را در هشت سال دفاع مقدس به سوی اجرای طرحهای عظیم عمرانی و صنعتی سوق داده است.
احداث سد گتوند خوزستان (بلندترین سد خاكی كشور)، سد كرخه (یكی از بزرگترین سدهای مخزنی خاورمیانه)، ساخت اسكله بعثت و شهید باهنر،سخت پالایشگاه فاز ۱۵و ۱۶پارس جنوبی (عسلویه)، خط لوله گاز عسلویه به ایرانشهر، پروژه خط هفتم متروی تهران، طراحی و ساخت مخازن یك میلیون بشكه ای نفت خام و صدها پروژه دیگر نمونههای آشكار حضور سپاه در عرصه سازندگی است.
مقام معظم رهبری فرمودند: ایرانی بسازید كه هركس از هر جای دنیا به این كشور نگاه كند، معجزه اسلام را در سازندگی یك كشور و ملت به چشم ببیند كه در این راستا پاسداران اسلام و نظام اسلامی درصدد هستند تا خواسته رهبری نظام اسلامی تحقق یابد.
5- عرصه تحقق بسیج و ارتش بیست میلیونی: شجره طیبه بسیج كه در ۵آذر ۵۸ توسط بنیانگذار نظام بنا نهاده شد، در طول حماسه هشت سال دفاع مقدس به نقطه اوج بالندگی دفاعی و معنوی خود رسید و پس از آن با توسعه كمی و كیفی به قدرت بینظیر در عرصههای مختلف دفاع از انقلاب و نظام اسلامی تبدیل شده است.
تربیت سه میلیون رزمنده بسیجی در حماسه هشت سال دفاع مقدس، تشكیل دو هزار ۵۰۰گردان عاشورا و الزهرا (س) از بسیجیان فعال، حضور بیش از صد هزار بسیجی در طرح نظیر به نظیر نیروی زمینی سپاه، حضور ۱۲میلیون بسیجی در رزمایش ملی سالانه در سراسر كشور، همكاری با نیروی انتظامی در تامین امنیت ، بكارگیری ۵۰هزار بسیجی در برگزاری انتخابات سالیانه در كشور، حضور ده ها هزار بسیجی به عنوان ضابطین و ناصحین امر به معروف و نهی از منكر، حضور هزاران بسیجی در هستههای علمی و پروژههای تحقیقاتی و ... گوشه ای از توانمندی و مدیریت سپاه در ارتقای ارتش ۲۰میلیونی است.
سپاه علاوه بر ۱۲میلیون بسیجی در سراسر كشور با تشكیل هستههای بسیج در كشورهای مسلمان از جمله عراق، لبنان، فلسطین، افغانستان و... توانسته است عمق بخشی انقلاب اسلامی را در مواجهه با رژیم صهیونیستی و موفقیت اصول گرایان در كشورهای اسلامی، جلوههایی از ندای دلنشین تفكر و فرهنگ بسیجی در جهان اسلام و الگوآفرینی از بسیج برای همه انقلابیون و مبارزان در سراسر دنیا فراهم آورد.
موصل4




