طارق عزیز از آوریل 2003 پس از سقوط رژیم صدام‌حسین خود را به ارتش آمریکا معرفی کرد و همچنان به‌دلیل مشارکت در دیکتاتوری صدام در زندان به‌سر می‌برد. او برای مدت حدود 10 سال در دوران صدام با تسلط کامل بر زبان انگلیسی و عینک مشکی خاص و سیگار برگ معروفش، نماینده تام‌الاختیار صدام در جهان دیپلماسی محسوب می‌شد و تنها چهره سیاسی مسیحی بود. پس از بازداشت طارق عزیز، دستگاه قضایی عراق سه کیفرخواست مجزا را به اتهام مشارکت در توسعه دیکتاتوری صدام‌حسین برای وی در نظر گرفت که در یکی تبرئه شد و در دومی به 15 سال زندان محکوم شد. کیفرخواست سوم هنوز به مرحله دادرسی نرسیده و احتمال اینکه محکومیت‌های سنگین‌تری برای وی منظور شود عملاً دور از ذهن نیست، البته برخی نیز معتقدند با توجه به اوضاع وخیم طارق عزیز در زندان و سن بالای او، احتمالا حکم دیگری برای او صادر نخواهد شد.

اخیرا زیاد عزیز پسر طارق عزیز که در امان پایتخت اردن در تبعید زندگی می‌کند با ادعای اینکه پدرش رو‌به‌ موت است و وضعیت جسمی چندان مناسبی ندارد، ادعا کرده براساس اطلاعات واثقی که از برخی مقامات امنیتی عراق درز کرده، پدر وی هفته گذشته کاملا هوشیاری خود را از دست داده و آنقدر اوضاعش خراب بوده که چند روز را روی تخت بیمارستان سپری کرده است. زیاد عزیز مدعی شده پدر 74 ساله‌اش هیچ توانی برای ادامه سپری کردن محکومیتش ندارد و باید مقامات عراقی اجازه دهند از زندان آزاد شود. زیاد عزیز البته مدعی شده تقاضایش را به مقامات صلیب سرخ جهانی که مسئول ارتباط با زندانیان هستند نیز در میان گذاشته اما هنوز هیچ پاسخ روشنی دریافت نکرده است. وی مقامات نظامی آمریکا و همچنین دولت عراق را در مورد وضعیت وخیم جسمانی پدرش مسئول دانسته و از آمریکایی‌ها خواسته به داد پدرش برسند.

میخائیل یوحنا یا چنانکه بعدها او را طارق عزیز می‌شناختند، یک مسیحی آسوری بود که همواره از نمادهای حکومت دیکتاتوری صدام‌حسین در منطقه و غرب محسوب می‌شد. وی نقش بسیار مهمی در دیپلماسی گاها پیچیده صدام ایفا می‌کرد و بسیاری از موضع‌گیری‌های دیکتاتور را در امور سیاست خارجی سامان می‌داد.

طارق عزیز در آوریل سال 1936 در منطقه‌ای مسیحی‌نشین به‌دنیا آمد و از همان دهه 1950 در کنار صدام حسین در حزب بعث که در آن زمان فعالیتش در عراق ممنوع بود، به فعالیت سیاسی پرداخت. عزیز در دوران صدام از 1983 تا 1991 وزیر خارجه عراق بود و از 1979 تا سال 2003 یعنی زمان اشغال عراق توسط آمریکایی‌ها معاون نخست‌وزیر محسوب می‌شد. البته از آنجایی که پست نخست‌وزیری عراق نیز مانند ریاست‌جمهوری در ید صدام بود، عنوان معاون نخست‌وزیر برای مردم عراق معنای خاصی داشت و بسیاری طارق را بالاترین مقام اجرایی عراق می‌دانستند و خود صدام نیز می‌خواست با این کار نشان دهد عزیز از محبوبیت بالایی نزد وی برخوردار است. به همین دلیل نیز در اکثر نشست‌های دیپلماتیک عالی در منطقه و در غرب، طارق عزیز هدایت هیات‌های دیپلماتیک عراقی را برعهده می‌گرفت البته طارق عزیز با تسلطی که بر زبان انگلیسی داشت مطالعات بالایی نیز در حوزه دیپلماسی و روابط خارجی انجام داده بود و از شم‌دیپلماتیک مناسبی نیز برخوردار بود.

 طارق عزیز خیلی زود متوجه احساسات ضدمسیحی در اطراف خود و خانواده‌اش شد و به همین دلیل نامش را از میخائیل یوحنا به طارق عزیز تغییر داد. او که در دانشگاه هنرهای زیبای بغداد زبان انگلیسی خوانده بود، خیلی زود به فعالیت‌های روزنامه‌نگاری روی آورد و در مقالات خود حزب بعث را تبلیغ می‌کرد. او در سال 1963 سردبیر روزنامه الجماهیر شد و چندی بعد نیز به سمت سردبیری روزنامه رسمی حزب بعث یعنی الثوره رسید.

در سال 1980 طارق عزیز در مرکز شهر بغداد از تروری نافرجام جان سالم به‌در برد. گفته می‌شد این حمله از سوی اعضای حزب الدعوه عراق سامان داده شده که در آن چند نفر نیز کشته شدند.

پسر طارق عزیز نیز ید طولایی در فساد و سوء استفاده از قدرت دارد که اتفاقا در سال 2001 بازداشت شد. او از سال 1999 متهم بود که با استفاده از جایگاه پدرش به سوءاستفاده از اموال و امکانات دولتی پرداخته و به قاچاق اسلحه از مرز اردن می‌پردازد. زیاد عزیز هم‌اكنون در اردن است و به‌نظر می‌رسد با روابطی که از قبل با اردنی‌ها داشته تلاش می‌کند بیماری پدرش در زندان آمریکایی‌ها در غرب بغداد را به جنجالی رسانه‌ای تبدیل کند.

طارق عزیز سال گذشته به‌دلیل مشارکت در اعدام 42 بازرگان عراقی در سال 1992 به 15 سال حبس از سوی دادگاه عالی جنایی عراق محکوم شد. علاوه بر این، پرونده عزیز همچنان اتهام مهم دیگری نیز در خود دارد که به‌طور کامل به آن رسیدگی نشده است. او متهم به مشارکت در کشتار قبیله بارزانی در کردستان عراق بوده که قرار است دستگاه قضایی عراق به این اتهام نیز رسیدگی کند.

این را  باید بدانیم که یكی از نخستین وظایف طارق عزیز برای اربابش، شركت در كشتار رهبران سطح بالای حزب بعث برای تضمین پایگاه قدرت صدام بود. شاید كسانی كه این روزها پیشنهاد می‌كنند طارق عزیز را باید ‌آزاد كرد تا بقیه عمرش را در آرامش بگذراند، باید با بازماندگان حمله شیمیایی به حلبچه صحبت كنند که در آن حمله بیش از 5 هزار كرد كشته شدند. طارق عزیز بخشی از شورای فرماندهی انقلاب عراق بود كه دستور حمله شیمیایی به حلبچه را صادر كرد.

پس از نخستین جنگ خلیج فارس، مردم عراق علیه صدام شورش كردند. طارق عزیز هنوز از اعضای موثر شورای فرماندهی انقلاب عراق بود و واكنش این شورا در برابر شورش مردم وحشیانه بود.

اکنون همه مردم عراق منتظر اجرای عدالت و حساب گرفتن از همه افراد صدام، مانند طارق عزیز هستند كه به ارتكاب جنایات جنگی، جنایات علیه بشریت و نسل‌كشی و قتل‌عام مردم متهم هستند .

موصل4